Skip to Content
بازگشت به صفحه کامل

۸۰ درصد چاه‌های خراسان رضوی به کنتور هوشمند مجهز می‌شوند

۸۰ درصد چاه‌های خراسان رضوی به کنتور هوشمند مجهز می‌شوند

مدیرعامل آب منطقه‌ای خراسان رضوی گفت: ۸۰ درصد چاه‌های خراسان رضوی به کنتور هوشمند مجهز می‌شوند.

محمد حسین جعفری در گفت‌وگوی با خبرنگار تسنیم در مشهد مقدس، در رابطه با فعالیت‌ها و عملکرد این شرکت اظهار کرد: شرکت آب منطقه‌ای شرکتی است که 100 درصد سهام آن در اختیار دولت است و به عبارتی این شرکت یکی از شرکت‌های تابعه وزارت نیرو است، البته باید عنوان کرد که وزارت نیرو یکسری شرکت‌های وابسته و تابعه دارد که بخش برق و آب منطقه‌ای جزو شرکت‌های تابعه این وزارتخانه محسوب می‌شود.

وی افزود: نقش حاکمیتی آب که بر طبق قانون توزیع عادلانه آب و ماده یک آن برعهده وزارت نیرو است در استان‌ها و مناطق مختلف کشور بر عهده شرکت توزیع آب منطقه‌ای است یعنی این طور می‌توان گفت که وظایف آب منطقه‌ای دولت را ما عهده دار هستیم.

جعفری خاطرنشان کرد: خوشبختانه دامنه فعالیت‌های ما گسترده است و به طور قطع یکی از مباحث مورد نظر در این شرکت بحث حفاظت و بهره برداری از منابع آب در بخش آبهای سطحی و زیرزمینی است و مورد دیگر اینکه طرح‌های توسعه آب سدها و خطوط انتقال آب تا مبادی ورودی شهرها را سامان دادن از جمله دیگر فعالیت‌های ما است.

وی افزود: البته ممکن است در رابطه با فعالیت‌های شرکت آب منطقه‌ای و شرکت آبفا در میان مردم و یا شاید رسانه‌ها قیاس‌ها و یا شباهت‌هایی وجود داشته باشد ولی فعالیت این دو با یکدیگر تا حدی متفاوت است و البته این موضوع را نباید فراموش کرد که در این زمینه شفاف سازی مناسبی صورت نگرفته است.

                                   حفاظت از منابع آبی استان نیازمند کمک تمام سازمان‌های مسئول است

وی بیان کرد: خوشبختانه در بخش مدیریت منابع آب طرح‌های زیاد و متنوعی را در دست برنامه ریزی و اقدام داریم ولی باید دانست در بخش حفاظت از منابع آبی، ما تازه راهی پرتلاطم را آغاز کرده‌ایم که پیمودن آن نیازمند همکاری همه جانبه است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی تاکید کرد: در رابطه با طرح‌های توسعه منابع آب و در جهت مهار آب‌های از دسترس خارج شده تمام تلاش خود را به خرج دادیم و می‌توان با صراحت گفت که در این مسیر ما خوشبختانه یا سد ساخته‌ایم و یا برنامه های بسیار زیادی برای ساخت سدها و یا بندهای دیگری در نظر داریم.

وی گفت: به همین دلیل باید ما همواره در جهت مدیریت مصرف و مدیریت منابع آب و همچنین مدیریت تقاضا قدم برداریم، البته این موضوع را نباید فراموش کرد که اولویت ما حرکت در راه مدیریت مصرف در بخش کشاورزی است چراکه امروز 90 درصد از آب های موجود در بخش کشاورزی استفاده می‌شود.

جعفری افزود: البته برطبق رهنمودهای مقام معظم رهبری مسئله مدیریت منابع آب و مصرف آن هم برما و هم بر سازمان جهاد کشاورزی تکلیف شده است تا در جهت افزایش راندمان آبی و هم در جهت اصلاح الگوی کشت بتوانیم با کمک یکدیگر قدم های مثبتی از خود به جای گذاریم.

                                                     تحویل آب به متقاضی به صورت حجمی صورت می‌گیرد

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی با بیان اینکه شرکت آب منطقه‌ای استان به دنبال این است که تحویل آب را به متقاضی به شکل حجمی صورت دهد، گفت: این موضوع بدین معنی است که حجم مقدار آب مورد نیاز هر مشترک را به عنوان مثال طی یک سال برآورد کرده تا بر طبق نیاز آن و بر اساس برنامه ریزی‌های صورت گرفته در کنتورهای هوشمند به مشترکان تعلق گیرد.

جعفری گفت: البته در گذشته اندازه گیری حجمی وجود نداشت و به صورت اندازه گیری لحظه‌ای صورت می‌گرفت ولی امروز ما توانسته ایم با نصب کنتورهای هوشمند بر روی چاه‌های کشاورزی مقدار آب مصرفی روزانه، فصلی و سالی را اندازه گیری کنیم که به طور قطع این حرکت می تواند در مدیریت منابع آبی تاثیر بسزایی داشته باشد.

وی افزود: ما به دنبال این هستیم طبق مجوزهای قانونی که در اختیارمان قرار گرفته است تحویل آب را به صورت حجمی انجام دهیم و با توجه به اینکه سطح مقادیر آبی آبخوان‌ها با کاهش چشمگیری روبرو بوده است ما این روش را در پیش گرفته‌ایم.

جعفری عنوان کرد: خوشبختانه در مناطقی که آبخوان‌ها افت کرده است معادل 5 سال آخر پروانه‌ها اصلاح می‌شود و بر طبق همین پروانه ها و مجوزهای اعطایی مقدار حجم آبی اعطا می شود.

جعفری خاطرنشان کرد:در رابطه با حفاظت کیفی بر طبق قانون وظیفه آن برعهده سازمان حفاظت محیط زیست قرار دارد ولی ما نیز در راه حفاظت از منابع آبی این سازمان را یاری می‌دهیم، به عنوان مثال می‌توان به بخش غربی مشهد اشاره کرد که ما از آن منطقه محافظت می کنیم تا صنایعی که در غرب شهر وجود دارند ثابت باشند و دیگر صنایع جدیدی احداث نشود و البته در بحث جمع آوری پساب‌های صنایع قبلی نیز خود ملزم هستند پساب خود را به تصفیه خانه‌ها منتقل کنند تا آلودگی نیز از مبدا کمتر شود.

                                                  80 درصد چاه‌های استان به کنتور هوشمند مجهز می‌شوند

وی در رابطه با نصب کنتور هوشمند بر روی چاه‌های استان خراسان رضوی اظهار کرد: از مجموع 9 هزار حلقه چاه کشاورزی در خراسان رضوی نزدیک 50 درصد آنها مراحل نصب کنتور هوشمندشان به اتمام رسیده است و برطبق برنامه ریزی‌های به عمل آمده ما بر این هستیم تا پایان سال حداقل 80 درصد از چاه‌های استان را به کنتور هوشمند مجهز کنیم.

جعفری گفت: امیدوار هستیم تا پایان سال حداقل نزدیک به 7 هزار چاه به کنتور هوشمند مجهز شوند، البته در رابطه با تعداد چاه های غیر مجاز نمی‌توان مانند دیگر موارد غیر مجاز آمار دقیقی داد ولی بر طبق داده‌هایی که دفاتر پیشخوان دولت از طریق ثبت نام از افرادی که چاه غیر مجاز دارند و یا صاحب چاه غیر پروانه هستند گزارش شده است چیزی قریب به 6 هزار و 500 حلقه چاه غیر مجاز با این برآورد در استان وجود دارد.

وی با اشاره به اینکه در ناحیه‌ای از کشف رود که آب روان و به صورت رودخانه‌ای وجود دارد وظایف حاکمیتی آن به ما محول شده است، تصریح کرد: این وظیفه به ما محول شده است چراکه حفظ حریم و بستر رودخانه‌ها بر عهده ما است.

جعفری عنوان کرد: بحث جلوگیری از آلودگی آن منطقه به عهده سازمان محیط زیست استان است، البته باید این را عنوان کرد که در راستای سازمان دهی وضعیت کشف رود کارگروهی در قالب ساماندهی آن تشکیل شده است که دبیری این کارگروه به شرکت آب منطقه ای خراسان رضوی سپرده شده است.

وی افزود: همچنین در سفری که هیئت دولت به استان خراسان رضوی داشت به این موضوع توجه ویژه‌ای شد و اعتباری قریب به 160 میلیارد تومان در اختیار سازمان حفاظت محیط زیست قرار داده شد تا در طرح نجات کشف رود هزینه کند و به قطع ما باید برای هزینه کردن این مبلغ به شکل مناسب و با بکارگیری برنامه‌های مختلف به ارزیابی و تعیین هزینه‌ها بپردازیم.

جعفری بیان کرد:البته طبق برنامه‌ریزی‌های شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی اولویت بر این گذاشته شده است که اطلاعات شناسایی و ارزیابی شود تا هرچه سریع‌تر بر طبق این اطلاعات هزینه‌ها اعمال شود.

                            15 محدوده مطالعاتی آبی استان خراسان رضوی در وضعیت بحرانی قرار دارد

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی با بیان اینکه این شرکت 37 محدوده مطالعاتی را در استان برای خود در نظر گرفته است، عنوان کرد: از 37 محدوده مطالعاتی که تحت نظر ما است که تمامی بر مبنای حوزه‌های آبریز استان خراسان رضوی است از این تعداد 34 محدوده منطقه ممنوعه است، به عبارت دیگر میزان افت سطح آب‌های زیر زمینی در این مناطق به گونه‌ای است که تعادل آبخوان برهم خورده است یعنی میزان برداشت بیشتر از میزان حجم آبخوان است.

وی افزود: در 15 محدوده مطالعاتی این شرکت نیز وضعیت بحرانی قلمداد می‌شود یعنی سالیانه بیش از یک متر سفره‌های آب زیر زمینی در حال افت است، متاسفانه برداشت‌های مجاز و غیرمجاز سبب شده است که سطح آب سفره‌های زیر زمین کاهش پیدا کند.

جعفری اظهار کرد: طی سالیان متمادی یعنی از سال 1342 که بیشترین حفر چاه در استان خراسان رضوی صورت گرفت و بعد از آن این روند رشد پیدا کرد و تا سال 52 بیشترین فراوانی حفر چاه رخ داد، بعد از سال 58 تا 66 این روند دوباره تکرار شد، پس به عبارتی در این دو مقطع زمانی میزان بهره برداری از منابع آب زیرزمینی افزایش چشمگیری پیدا کرده است، خراسان نیز به لحاظ افت سطح آب‌های زیرزمینی و به لحاظ حجم آن امروز وضعیت بسیار نامطلوبی دارد، و متاسفانه بیشترین میزان افت آب‌های زیر زمینی را در استان خراسان رضوی شاهد هستیم.

وی در رابطه با منابع درآمدی این شرکت و میزان بودجه اختصاص یافته برای آن بیان کرد: منابع درآمدی شرکت آب منطقه ای خراسان رضوی آن بخش که مربوط به طرح‌های عمرانی است از محل اعتبارات طرح های عمرانی و بودجه عمومی دولت به ما تعلق می گیرد.

جعفری گفت: در سال جاری خوشبختانه وضعیت این شرکت به لحاظ اعتبارات بسیار مطلوب بود و به دلیل وجود طرح‌های عمرانی که ما در دست عمران داشتیم اعتبارت این طرح‌ها در سال جاری 100 درصد تخصیص پیدا کرده است ولی در سال گذشته تنها 30 درصد از هزینه‌های ما محقق شد.

وی بیان کرد: اعتبار دریافتی امسال این شرکت تاکنون چیزی قریب به 63 میلیارد تومان بوده است، همچنین باید عنوان کرد که سرمایه گزاران پروژه‌های عمرانی ما غالبا از بخش خصوصی هستند که در رشد و توسعه طرح‌های این شرکت نقش بسزایی را ایفا می کنند.

                                             میزان روان آب های خراسان رضوی 73 درصد با کاهش روبرو بوده است

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی همچنین درباره وضعیت تامین انرژی از طریق انرژی برق آبی در استان تصریح کرد: انرژی برق آبی نیازمند بسترهای خاص خود است چراکه باید بسترهای فنی آن فراهم باشد، امروز سدهای ما هیچکدام امکان برق آبی شدن را ندارند به شکلی می‌توان گفت که امکان استفاده از این انرژی در این سدها وجود ندارد.

وی گفت: این سدها بیشتر اوقات از محل سیلاب ها بهره می برند و پیوسته نیز در مدار بهره برداری نیستند. سدهای طرق و کارده و یا سد ارداک فصل های خاصی را تنها برای شرب وارد مدار بهره برداری می شوند و بنابراین امکان اینکه انرژی برق آبی در این سدها وجود داشته باشد وجود ندارد.

وی افزود: ولی اخیرا با برخی از نیروگاه‌های برق آبی کوچک  که می شود از آنها در مسیر خطوط انتقال آب بهره برد حرکت‌ها و قراردادهای خوبی به عمل آورده‌ایم و خوشبختانه به زودی نتایج آن را نیز مشاهده می‌کنیم، البته باید عنوان کرد یکی از این خطوط انتقال خط انتقال بخش ارداک است.

جعفری اظهار کرد: تعداد سد و بند در حال بهره برداری ما در استان خراسان رضوی 24 عدد است که حجم ذخیره شده حال حاضر آنها تنها 25 درصد از میزان واقعی گنجایش آنها است که البته این 25درصد نیز ممکن است متعلق به سال آبی گذشته و بارندگی‌های سال گذشته باشد چراکه در سال آبی جدید که از مهر ماه آغاز شده است تا کنون روان آبی را برای هدایت به سمت سدها نداشته ایم.

وی افزود: البته با وجود اینکه بارندگی نیز وجود داشته است ولی روان آب‌ها هنوز آن چنان باید و شاید شکل نگرفته اند، میزان روان آب ها در سال‌های آبی گذشته با توجه به خشکسالی‌های پیاپی که وجود داشته است با کاهش 73 درصدی روبرو بوده است.

مدیرعامل آب منطقه‌ای خراسان رضوی در رابطه با ایمنی سدهای استان خراسان رضوی نیز افزود: خوشبختانه در زمینه پایداری و ایمنی سدها کارگروهی به نام کمیته پایداری سدها در شرکت آب منطقه ای خراسان رضوی تشکیل شده است که مطابق با استانداردها و مطابق با آنچه که برای هر سد تعریف شده است بررسی‌های لازم را انجام می‌دهد.

جعفری گفت: البته تمام سدهای استان نیز مجهز به ابزار اندازه گیری دقیق برای ثبت دوره‌ای و لحظه‌ای مقدار آب موجود در سدها هستند ولی با تمام این وجود سدهای استان خراسان رضوی به لحاظ پایداری از امنیت و ایمنی مناسبی برخوردار هستند.

وی در همین راستا در رابطه با اتفاق اخیر در نیشابور و به زیر آب رفتن بخشی از نواحی این شهر اظهار کرد: اتفاقی که در نیشابور رخ داد یک بند کوچک و با به عبارتی می‌توان گفت که یک استخر بود که ویران شد و باعث شد آب زیادی وارد معابر شود و جا دارد گله مندی خود را از رسانه های استان اعلام کنیم که ای کاش به تعاریف و کلمات توجه میکردند چراکه سد تعریف خاص خود را دارد، با این حال می توان گفت آن حادثه به دلیل خرابی یک استخر ذخیره آب که توسط خود روستاییان احداث شده بود رخ داد.

                                                  پایاب سد دررود و چهچهه در دست احداث است

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای خراسان رضوی تصریح کرد: بزرگترین زه کشی سدها در استان خراسان رضوی متعلق است به پایاب سد دوستی که نزدیک به 800 کیلومتر طول کانال ها و شبکه‌های آن می‌شود، و امسال نیز اعتبار خاصی را دولت محترم برای بحث شبکه های 3 و 4 یا شبکه‌هایی که آب را در داخل مزرعه توزیع می کنند اختصاص داده شده است.

وی افزود: البته ما پایاب سدهای زیادی را در دست احداث قرار داده‌ایم که سد دررود و چهچهه جزئی از آن تعداد است و خوشبختانه شبکه‌های آبیاری آن قبل از اینکه بهره برداری از سدها آغاز شود به اتمام رسیده است، این را نیز نباید فراموش کرد که جهاد کشاورزی استان خراسان رضوی مجری طرح شبکه‌های 3و4 است.

جعفری در ادامه در رابطه با مهندسی ساخت رودخانه‌ها و سواحل آنها خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم برای واژه رودخانه تعبیر مناسبی را به کار ببریم بهترین تعبیر را که می‌توان برای آن در نظر گرفت شباهت دادن آن به رگ‌های بدن انسان است که رودخانه درست مانند رگ وظیفه خون رسانی را به تمام نقاط بدن دارد و آب را به نقاط مختلف و مورد نیاز هدایت می کند.

وی تاکید کرد: اگر به رودخانه و حریم بستر آن تجاوز شود و یا در درون آن نخاله و زباله‌ای ریخته شود درست مانند گرفتگی رگ بدن انسان ولی با این تفاوت در داخل رودخانه و طبیعت رخ می دهد و اگر سیلی نیز روی دهد بر اثر همین گرفتگی‌های در داخل رودخانه ها به وجود آید.

وی افزود: ما باید به این موضوع توجه داشته باشیم که رودخانه‌ها یکی از راه های تامین منابع آبی آبخوان‌ها است به همین دلیل درجه اهمیت رودخانه‌ها برای ما بسیار بالا است، در همین راستا دفتری به نام حفاظت و مهندسی رودخانه‌های استان خراسان رضوی تشکیل شده است که فعالیت‌های آن ضمن کنترل و رعایت حریم بستر رودخانه‌ها با متخلفینی که ضوابط را زیر پا می گذارند طبق قانون برخورد لازم را به عمل می آورد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای خراسان رضوی خاطرنشان کرد: در مشهد وضعیت رسیدگی به حریم بستر رودخانه‌ها را در قالب قراردادی به شهرداری مشهد واگذار شده است که شهرداری نیز در قسمتی معین وظایف خود را انجام می دهد که خوشبختانه فعالیت‌ها و جلسات خوبی در این راستا این نهاد از خود به جای گذاشته است که آخرین جلسه شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی با شهرداری مشهد چند روز گذشته بود که با شهردار محترم مشهد و معاونین شان طی نشستی پیرامون همین مضوعات به بحث و تبادل نظر پرداختیم.

وی با اشاره به تعامل خوب شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی با سازمان ها و نهادهای دیگر استان اظهار کرد: وزارت نیرو در ابتکاری که به خرج داده است خانواده نیرو را حول یک محور نگه داشته است و بر همین اساس شورای هماهنگی وزارت نیرو که در استان خراسان تشکیل شده است این حرکت را نیز درپیش گرفته است تا مبانی انسجام بخشی و پیکربندی این موضوعات به نحو احسنت انجام شود، امسال نیز سمت رئیس این شورا به بنده محول شده است تا با هماهنگی بیشتر میان مدیران بخش های مختلف زیر مجموعه وزارت نیرو بتوانیم به یک شاکله مناسب برای وضعیت استان خراسان رضوی دست یابیم.

جعفری افزود: جلسات این شورا معمولا هر سه ماه و یا به دلیل وجود مناسبتی میان مدیران این شورا برگزار می شود، البته در کنار این شورا کارگروه های متعددی وجود دارد که کارگروه های نیرو، برق، آب و یا سایر بخش های زیر مجموعه وزارت نیرو در قالب این کارگروه ها با یکدیگر همکاری می کنند، البته این موضوع را بایستی عنوان کرد که بیشترین فعالیت شرکت آب منطقه‌ای تاکنون با شهرداری مشهد و جهاد کشاورزی خراسان رضوی بوده است که امیدواریم این فعالیت‌ها با سایر سازمان‌های هم راستا گسترش پیدا کند.

                                                      40 حلقه چاه در اختیار شهرداری مشهد است

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای خراسان رضوی تصریح کرد: تامین آب شهرداری برای فضای سبز شهری غالبا از طریق چاه‌ها و منابع آب زیرزمینی صورت می‌گیرد در همین راستا ما به دنبال این هستیم تا آب خام مورد استفاده را از آب آشامیدنی برای تامین فضای سبز شهرداری جدا سازیم، یعنی از شبکه آب موجود شهر کمترین استفاده را شهرداری صورت دهد تا بتواند شهرداری مصارف آب خود را در قالب آب خام به کار گیرد، در همین رابطه می توان این موضوع را خاطر نشان کرد که شهرداری مشهد برای تامین آب فضای سبز شهری و یا سایر مصارف دیگر 40 حلقه چاه در اختیار دارد.

جعفری خاطرنشان کرد: رعایت مبحث الگوی مصرف باید به عهده جهاد کشاورزی گذاشته شود چرا که 90 درصد از منابع آبی در بخش کشاورزی مصرف می‌شود در همین راستا تکلیفی بر عهده مدیران جهاد کشاورزی گذاشته شده است و این تکلیف به این جهت است که ما امروز از منابع آب تجدید پذیرمان بیش از حد استفاده می‌کنیم که این مقدار به طور متوسط چیزی نزدیک به 1 و 2 دهم و یا 1 و 3 دهم منابع آب تجدید شونده است، به همین دلیل ما باید با برنامه ریزی دقیق و صحیح این مقدار را در چشم اندازی 20 ساله به ضریب 75 درصدی برسانیم به طورقطع این موضوع نیز یک تکلیف قانونی است که از سوی شورای عالی آب به ما محول شده است.

                                                      چاره ای جز انتقال آب بین حوزه ای نداریم

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای خراسان رضوی اظهار کرد: ما در استان خراسان رضوی با توجه به شرایط خاصی که مشهد دارد هرچند استفاده از منابع آب موجود را استفاده بهینه از آن اولویت اول برای ما است ولی چاره ای جز انتقال آب بین حوزه‌ای نداریم با توجه به چشم انداز 20 ساله ای که در پیش روی ما قرار گرفته است و افقی که برای مشهد در سال 1420 در نظر گرفته شده است نیاز آبی مشهد به عدد 400میلیون متر مکعب در سال می رسد، ما اگر قرار باشد آب مشهد را فقط تامین کنیم نیازمند انتقال آب بین حوزه‌ای هستیم.

وی افزود: آب بین حوزه‌ای شامل انتقال آب از داخل کشور و نیز از خارج کشور است که هردو این منبع‌ها در دست مطالعه ما قرار گرفته است، البته بحث انتقال آب از حوزه خلیج فارس و دریای عمان و حوزه منابع آب کشورهای همسایه نیز در دست بررسی ما قرار دارد، این مسئله نیز نیازمند بررسی و تصمیم گیری مقامات سیاسی و قانون گذاری کشور است تا به صورت حرکتی جامع و کامل بتوانیم به آن سمت حرکت کنیم.

جعفری خاطرنشان کرد: پس بنابراین انتقال آب از خارج  کشور نیازمند همکاری حتی دستگاه دیپلماسی و قانون‌گذاری کشور نیز می شود، ما نیز هنوز در رابطه با این موضوع فقط به مطالعه برای آن بسنده کرده‌ایم.